Artikel uit DE TIJD --- De markten: Anderlecht - kansarmoede

Vrijdagmarkt in Kuregem, een van de meest verpauperde wijken van Brussel.

Onder de monumentale hallen van de Abattoir-site krioelen duizenden Brusselaars, voornamelijk van vreemde origine, tussen kraampjes met kledij, groenten en fruit, vlees en vis. Ergens daartussen staat een uitgelaten groep leerlingen aan lange tafels een berg soepgroenten te versnijden. Daarnaast: twee mobiele kookeilanden.

Het klasje is een derde leerjaar uit Wolvertem, een afgeborsteld dorp ten noorden van Brussel. Een deel van de kinderen woont in Brussel, enkelen zelfs in Anderlecht. Maar hun ouders hebben hen buiten de grootstad naar school gestuurd. Brussel vinden ze te arm, te groezelig, te gekleurd. Aan de lange tafels op de vrijdagmarkt aan het Brusselse slachthuis leren de kinderen met 'Kookmet' onverkend gebied in eigen achtertuin kennen.

Ze amuseren zich en ze komen in aanraking met diversiteit en armoede, zonder dat we dat moeten gaan benoemen', zegt Eva De Baerdemaeker van de vzw Cultureghem, de organisator van de kookklasjes. De groenten hebben de kinderen 's ochtends zelf gekocht op de markt, 's middags eten ze soep in het gezelschap van hun medeleerlingen, begeleiders, maar ook geregeld arme Brusselaars die rond het middaguur de markt betreden op zoek naar een goedkoop maal.

In 2012 begon De Baerdemaeker met Cultureghem op de Abattoir-site. Aangestoken door een enthousiaste uiteenzetting op de radio van Joris Tiebout, de uitbater van de site, over zijn reconversieplannen voor het slachthuis en het enorme plein - het grootste van Brussel - errond. Vandaag organiseert ze, samen met partner Yannick, kookklassen voor scholen, maar ook workshops en spelnamiddagen voor de jongeren uit de buurt. 'Voor zij die buiten de klassieke opvangkanalen vallen', vertelt ze. De jongeren die met hun fietsen de trottoirs afrijden, of zij die thuis uren voor de tv zitten.'

De gewezen lerares gelooft niet in het Brusselverhaal dat in verkiezingstijd vlot over de tongen gaat. Dat over een gespleten hoofdstad met haar bodemloze putten, tikkende tijdbommen en verloren generaties. Zelfs niet in Kuregem, met een jeugdwerkloosheid van meer dan 50 procent niet minder dan economisch rampgebied. De jongeren hier zijn niet verloren, ze zijn op zoek naar iets omhanden. En naar een identiteit. Die twee dingen proberen wij hen te geven. We maken hen duidelijk dat ze Brusselaars zijn, of ze nu een Poolse, Marokkaanse of Arabische achtergrond hebben. En ja, dat lukt.'

Cultureghem doet het anders dan veel andere vzw's. De Baerdemaeker koppelde haar wagonnetje vlotjes vast aan privépartner Abattoir, die zijn ruimte en geld ter beschikking stelt. Zeker tot 2015 trekt Vlaanderen jaarlijks 75.000 euro per jaar uit voor Cultureghem, maar de vzw wacht niet lijdzaam op de volgende subsidieronde. 'Waarom zouden we onze kookklasformule niet als een teambuildingevenement aan bedrijven verkopen?', vraagt De Baerdemaeker zich af. En dankzij uitstekend lobbywerk en een stevig adressenboekje tonen gevestigde waarden als De Munt intussen interesse in een samenwerking.

De Baerdemaeker droomt van een laagdrempelige, populaire cultuurtempel zoals er in Wenen één ontstond uit een gelijkaardig initiatief. En van een wat minder grote Brusselse papiermolen. Omdat Cultureghem er is voor alle Brusselaars, die vaak meertalig zijn en dus niet tot één taalgemeenschap horen, moet het van één dossier soms vijf verschillende versies opmaken. Kwestie van alle bevoegde instanties tevreden te houden. In de aanloop naar de verkiezingen schuimen de politici de markten af. Wij gaan er luisteren. Niet naar politici, wel naar opmerkelijke verhalen op en rond de markt. Naar hoe de inzet van 25 mei onder elke kerktoren weer wat anders klinkt.

© 2014 Mediafin

(2/5/2014)

 

 

Klik hier om de pdf versie van het artikel te downloaden